W opracowaniu uwaga zostanie poświęcona pasywom w przedsiębiorstwie oraz ich szczegółowym opisie. Zarówno opracowanie o aktywach oraz pasywach zaczyna się tym samym rysunkiem z uwagi na możliwość przejrzystej analizy danych na wstępie opisów. 


rachunkowosc_kerimbud_majatek_przedsiebiorstwa
PASYWA to równowartość aktywów finansowana ze środków własnych (kapitał własny) lub ze źródeł obcych (kapitał obcy).

Pasywa dzielimy na kapitały własne i kapitały obce. 

KAPITAŁY (FUNDUSZE) WŁASNE odzwierciedlają równowartość tych aktywów, które zostały sfinansowane środkami własnymi, to znaczy środkami wniesionymi przez właścicieli (wkład właściciela lub właścicieli) oraz środkami wygospodarowanymi przez samą jednostkę w toku jej działalności (ogólnie zyskiem). To równowartość środków gospodarczych wniesionych do jednostki na stałe (na cały okres jej istnienia) przez właścicieli (wkład właściciela lub właścicieli) oraz wygospodarowana w toku jej działalności (część zysku).

Kapitał powierzonych (wkłady właścicieli) i Samofinansowanie (tworzony zysk)

 KAPITAŁY (FUNDUSZE) OBCE to równowartość tej części środków gospodarczych, która została wniesiona do jednostki na określony czas.

 STRUKTURA PASYWÓW

rachunkowosc_pasywa_kerimbud

ELEMENTY KAPITAŁU (FUNDUSZU) WŁASNEGO:

 KAPITAŁ (FUNDUSZ) PODSTAWOWY jest to pierwotny wkład właścicieli (udziałowców, akcjonariuszy) wniesiony przy założeniu jednostki gospodarczej, ewentualnie później podwyższony. W zależności od formy organizacyjno-prawnej danej jednostki może przybierać postać:

  • -kapitału zakładowego (udziałowego) w spółce z o. o.

  • -kapitału zakładowego (akcyjnego) w spółce akcyjnej,

  • -funduszu założycielskiego w przedsiębiorstwie państwowym,

  • -funduszu udziałowego w spółdzielni,

  • -kapitału własnego(właścicieli) w spółkach osobowych,

  • -kapitału własnego (właściciela) w jednoosobowej działalności gospodarczej.

 KAPITAŁ (FUNDUSZ) ZAPASOWY odzwierciedla źródła sfinansowania aktywów osiągnięte przez jednostkę gospodarczą w trakcie jej działalności. Kapitał zapasowy tworzony ustawowo lub zgodnie z umową lub statutem spółki:

  • – z podziału zysku,

  • – z nadwyżki ceny emisyjnej nad ceną nominalną akcji,

  • – z dopłat akcjonariuszy, udziałowców.

Występujące w praktyce kapitały zapasowe to:

  • – kapitał zapasowy w spółkach kapitałowych,

  • – fundusz przedsiębiorstwa w przedsiębiorstwach państwowych,

  • – fundusz zasobowy w spółdzielniach

 KAPITAŁ (FUNDUSZ) REZERWOWY odzwierciedla tę część aktywów, która została nabyta z wypracowanego przez jednostkę zysku bądź innych pozyskanych przez jednostkę źródeł trwałego finansowania ( dopłaty wspólników, aktualizacja wartości aktywów trwałych.

Jego tworzenie spółki mogą przewidywać w statucie lub umowie z przeznaczeniem na pokrycie ewentualnych strat. Tworzone także ustawowo w momencie przeszacowania środków trwałych , a także inwestycji długoterminowych (kapitał z aktualizacji wyceny).

Obejmuje:

  • – kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny

  • – pozostałe kapitały rezerwowe

 WYNIK FINANSOWY NETTO (ZYSK NETTO lub STRATA NETTO) – wynik jaki osiągnęła jednostka. Jest to różnica pomiędzy osiągniętymi przychodami, zyskami nadzwyczajnymi i poniesionymi kosztami i stratami nadzwyczajnymi.

 WYNIK FINANSOWY = (PRZYCHODY +ZYSKI NADZWYCZAJNE) – (KOSZTY + STRATY NADZWYCZAJNE)

PRZYCHODY

  • – kwoty uzyskane lub należne jednostce z różnych tytułu,

  • – zwiększenia stanu (w ujęciu wartościowym, ilościowym lub ilościowo – wartościowym) składników majątku jednostki.

Przychody i zyski rozumie się zgodnie z art.3 , ust.1 , pkt.30 ustawy o rachunkowości, uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych , o wiarygodnie określonej wartości , w formie zwiększenia wartości aktywów , albo zmniejszenia wartości zobowiązań , które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli.

 Straty i zyski nadzwyczajne – rozumie się przez to straty i zyski powstające na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i nie związane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia.

 KOSZTY – to wyrażone w pieniądzu celowe zużycie składników aktywów trwałych (środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych) i obrotowych (materiałów, paliwa), usług obcych, czasu pracy ludzi oraz niektóre wydatki nie odzwierciedlające zużycia (podatki i opłaty) w podmiocie gospodarczym, w trakcie normalnej działalności w określonej jednostce czasu.

Koszty i straty to zgodnie z ustawą o rachunkowości (art.3 , ust.1 , pkt.31) uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości , w formie

  • – zmniejszenia wartości aktywów , albo

  • – zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw ,

które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli.

 KAPITAŁY OBCE (ZOBOWIĄZANIA I REZERWY NA ZOBOWIĄZANIA)

to zobowiązania jednostki wobec osób trzecich z tytułu dostaw i usług, zaciągniętych kredytów, pożyczek, zobowiązania wobec pracowników, publicznoprawne. Kapitały obce odzwierciedlają tę część posiadanych aktywów, która została sfinansowana zobowiązaniami.

 ZOBOWIĄZANIA to wynikające z przeszłych zdarzeń obowiązki wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki.

 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE to zobowiązania, które są wymagalne po upływie 12 miesięcy od dnia bilansowego, z wyjątkiem zobowiązań z tytułu dostaw i usług.

ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE to ogół zobowiązań z tytułu dostaw i usług , a także pozostałe zobowiązania, które są wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego.

 REZERWY to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne.